سیم کشی و کابل کشی ساختمان

سیم کشی و کابل کشی ساختمان؛ راهنمای کامل و به‌روز برای اجرای حرفه‌ای سیم کشی و کابل کشی یکی از مهم‌ترین مراحل ساخت یا بازسازی هر ساختمان مسکونی، اداری و صنعتی است. کیفیت اجرای این بخش مستقیماً روی ایمنی، طول عمر سیستم برق، مصرف انرژی و حتی ارزش ملک تأثیر می‌گذارد. در سال‌های اخیر با افزایش استفاده از تجهیزات هوشمند، دوربین مداربسته، سیستم‌های اعلام و اطفای حریق، اینترنت پرسرعت و شارژرهای برقی خودرو، پیچیدگی کابل کشی ساختمان نیز چند برابر شده است. در این مطلب به صورت جامع و کاربردی تمام نکات مهم در انتخاب روش، متریال و استانداردهای روز سیم کشی و کابل کشی را بررسی می‌کنیم.

تماس با اپراتور جهت درخواست خدمات

تفاوت سیم کشی توکار با روکار

در پروژه‌های مسکونی امروزی تقریباً همیشه از روش توکار استفاده می‌شود، چون زیبایی ظاهری حفظ می‌شود و کابل‌ها از آسیب‌های فیزیکی و تغییرات دما در امان می‌مانند. در این روش لوله‌های برق (معمولاً PVC یا فلکسیبل) قبل از دیوارچینی یا سقف کاذب داخل دیوار و سقف قرار می‌گیرند و سیم‌ها از داخل آن‌ها عبور داده می‌شوند.
روش روکار معمولاً در کارخانجات، سوله‌ها، پارکینگ‌ها یا پروژه‌های بازسازی که امکان خرابی دیوار وجود ندارد استفاده می‌شود. در این حالت از داکت، ترانکینگ، لوله‌های فلزی یا بست‌های مخصوص برای نگه داشتن کابل‌ها روی دیوار استفاده می‌شود. سرعت اجرا در روش روکار بالاتر است ولی از نظر زیبایی و ایمنی در برابر ضربه ضعیف‌تر از روش توکار است.

انواع لوله‌های مورد استفاده در کابل کشی

لوله‌های PVC سخت ایرانی و کره‌ای همچنان پرکاربردترین گزینه در پروژه‌های مسکونی هستند چون قیمت مناسب و مقاومت خوبی در برابر رطوبت و فشار دارند. لوله‌های فلکسیبل برای مسیرهایی که نیاز به خم زیاد دارند (مثل سقف کاذب کناف) و لوله‌های گالوانیزه گرم برای محیط‌های مرطوب و صنعتی انتخاب می‌شوند. در چند سال اخیر لوله‌های پلی آمید و پلیکا نسوز نیز به بازار آمده‌اند که مقاومت حرارتی بسیار بالاتری دارند و در صورت آتش‌سوزی دود سمی کمتری تولید می‌کنند.

انتخاب سایز مناسب لوله و قوطی

یکی از شایع‌ترین اشتباهات پیمانکاران انتخاب لوله با قطر کوچک است. وقتی لوله بیش از 40 درصد پر شود، کشیدن سیم جدید در آینده تقریباً غیرممکن می‌شود. برای مثال در مسیرهای اصلی که احتمالاً در آینده دوربین یا کابل شبکه اضافه می‌شود، بهتر است از لوله 21 یا حتی 25 استفاده شود. همچنین قوطی‌های کلید و پریز باید حداقل عمق 5 سانتی‌متر داشته باشند تا جای کافی برای مکانیزم هوشمند یا ماژول‌های اینترنت اشیاء وجود داشته باشد.

سیم‌های مورد استفاده در سیم کشی ساختمان

سیم‌های مسی با عایق PVC همچنان استاندارد اصلی هستند اما کیفیت برندها تفاوت فاحشی ایجاد می‌کند. سیم‌های افشان برای بخش روشنایی و سیم‌ نیمه‌افشان یا مفتولی برای مسیرهای طولانی و پرقدرت توصیه می‌شوند. در پروژه‌های لوکس و هوشمند از سیم‌های نسوز (هالوژن فری) استفاده می‌شود که در دمای بالا ذوب نمی‌شوند و گاز سمی آزاد نمی‌کنند. این نوع سیم در کشورهای اروپایی اجباری است و در ایران هم به‌تدریج در پروژه‌های خاص الزامی شده است.

کابل کشی شبکه و اینترنت

با توجه به اینکه سرعت اینترنت در ایران به سمت فیبر نوری و 5G حرکت کرده، زیرساخت شبکه در ساختمان اهمیت دو چندانی پیدا کرده است. استفاده از کابل Cat6 یا Cat6a به جای Cat5e تقریباً در تمام پروژه‌های جدید اجبای شده است. مسیر کشی شبکه باید کاملاً جدا از مسیر برق فشار قوی باشد تا نویز و پارازیت به حداقل برسد. بهترین روش استفاده از لوله جداگانه یا داکت مخصوص شبکه با رنگ متفاوت (معمولاً آبی) است.

استاندارد فاصله لوله‌های برق و شبکه

فاصله حداقل 30 سانتی‌متر بین لوله برق فشار قوی و لوله شبکه باید رعایت شود. در مواردی که امکان رعایت این فاصله نیست، می‌توان از لوله‌های شیلددار یا فویل‌دار برای کابل شبکه استفاده کرد. همچنین عبور لوله‌ها از داخل دودکش، شفت آسانسور یا کنار لوله‌های گاز مطلقاً ممنوع است.

سیم کشی سیستم اعلام حریق و دوربین مداربسته

در ساختمان‌های بالای 5 طبقه یا با زیربنای بیشتر از حد مشخص، سیستم اعلام حریق الزامی است. کابل‌های این سیستم باید از نوع مقاوم در برابر حریق (Fire Resistant) باشند و در مسیر جداگانه و معمولاً با لوله قرمز رنگ اجرا شوند. برای دوربین‌های مداربسته IP، استفاده از کابل شبکه به همراه PoE سوئیچ بهترین کیفیت تصویر و پایداری را ارائه می‌دهد. در پروژه‌های آنالوگ هنوز کابل کواکسیال RG59 یا RG6 استفاده می‌شود ولی روند جهانی به سمت دوربین‌های تحت شبکه است.

ارتینگ و سیستم حفاظت

یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی که معمولاً نادیده گرفته می‌شود سیستم ارت ساختمان است. چاه ارت باید مقاومت کمتر از 2 اهم داشته باشد و سیم ارت در تمام کلید و پریزها تا آخرین نقطه ادامه پیدا کند. استفاده از کلید محافظ جان (RCD) در حمام، آشپزخانه و پارکینگ اجباری است و بهتر است برای کل ساختمان یک کلید مرکزی 300 میلی‌آمپر و برای هر واحد یک کلید 30 میلی‌آمپر نصب شود.

نکات مهم در اجرای سیم کشی توکار

  • قبل از بتن‌ریزی سقف، تمام لوله‌ها با درپوش بسته شوند تا داخل آن‌ها سیمان نرود.
  • از بستن سیم داخل لوله با چسب یا طناب خودداری شود؛ سیم باید آزادانه قابل کشیدن باشد.
  • در هر قوطی کلید و پریز حداقل 20 سانتی‌متر سیم اضافه در نظر گرفته شود.
  • فاز و نول هر مدار با رنگ مشخص (معمولاً قهوه‌ای/مشکی برای فاز، آبی برای نول و زرد-سبز برای ارت) اجرا شود.
  • برچسب‌گذاری روی جعبه تقسیم‌ها و تابلو برق باعث می‌شود عیب‌یابی در آینده بسیار ساده‌تر باشد.

سیم کشی هوشمند (Smart Home)

در ساختمان‌های هوشمند علاوه بر سیم کشی معمولی، یک باس مجزا (معمولاً KNX یا کابل مخصوص برند) برای ارتباط تجهیزات اجرا می‌شود. در روش‌های جدیدتر از پروتکل‌ بی‌ سیم مثل Zigbee و Z-Wave استفاده می‌شود که نیاز به کابل کشی اضافی را حذف کرده ولی همچنان توصیه می‌شود زیرساخت شبکه قوی و پایدار اجرا شود.

اشتباهات رایج سیم کشی و کابل کشی که باید از آن‌ها پرهیز کرد

  • استفاده از سیم آلومینیومی در سیم کشی ساختمان مسکونی
  • اتصال مستقیم چند مدار روشنایی به یک فیوز
  • عدم رعایت ظرفیت لوله و پر کردن بیش از حد آن
  • کشیدن سیم تلفن و آنتن کنار سیم برق فشار قوی
  • عدم اجرای ارت در پریزهای آشپزخانه و حمام
  • استفاده از قوطی‌های کم‌عمق برای کلیدهای لمسی و هوشمند

جمع‌ بندی

سیم کشی و کابل کشی درست مثل اسکلت ساختمان است؛ اگر در زمان خودش با دقت و استاندارد اجرا نشود، بعداً هزینه اصلاح آن چند ده برابر می‌شود. امروزه با توجه به افزایش تجهیزات برقی و هوشمند در خانه‌، دیگر نمی‌توان با روش‌های 20 سال پیش کار کرد. استفاده از متریال مرغوب، رعایت استانداردهای روز و آینده‌ نگری در زیر ساخت باعث می‌شود ساختمانی ایمن، کم‌ مصرف و آماده برای فناوری‌های جدید داشته باشیم. اجرای صحیح این مرحله نه تنها جان و مال ساکنان را حفظ می‌کند بلکه ارزش ملک را در طولانی‌ مدت به شدت افزایش می‌ دهد.

سوال خود را بپرسید

کد امنیتی زیر را وارد کنید:

2footerItem

خانه

3footerItem

محصولات

servicesfooterItem

خدمات

1footerItem

منو