انواع ژنراتور اضطراری و کاربرد هر کدام

• ژنراتورهای دیزلی: برای توان بالای 10 کیلوولت‌آمپر و کار مداوم تا چند روز (بیمارستان، کارخانه)  
• ژنراتورهای بنزینی: سبک و ارزان برای ویلا و مغازه تا 810 کیلوولت‌آمپر  
• ژنراتورهای گازی و دوگانه‌سوز: کم‌صدا و پاک برای برج‌های مسکونی و مراکز تجاری  
• ژنراتورهای اینورتر: خروجی سینوسی کاملاً تمیز برای تجهیزات حساس پزشکی و سرور  

توان واقعی ژنراتور باید حداقل 20–30 درصد بیشتر از حداکثر مصرف لحظه‌ای باشد تا در استارت موتورهای سنگین افت ولتاژ نداشته باشیم.

 انتخاب محل نصب ژنراتور

محل نصب باید دارای تهویه قوی، سقف ضدباران، کف بتنی شیب‌دار برای خروج آب و روغن و فاصله حداقل 1 متری از دیوار باشد. برای ژنراتورهای بالای 20 کیلوولت‌آمپر اتاقک جداگانه با سیلنسر و اگزوز رو به بالا الزامی است. صدا باید زیر 75 دسی‌بل در فاصله 7 متری باشد؛ در غیر این صورت از کانوپی سوپر سایلنت یا پارتیشن عایق صدا استفاده می‌شود.

تابلو برق تغییر فاز اتوماتیک (ATS)

بهترین و ایمن‌ترین روش استفاده از تابلو ATS است که در کمتر از 8–15 ثانیه پس از قطعی برق، ژنراتور را روشن و بار را منتقل می‌کند. تابلو باید دارای کنتاکتورهای موتوری، رله کنترل فاز، شارژر باتری اتوماتیک و سیستم تست هفتگی باشد. در پروژه‌های حساس از ATS با PLC و قابلیت اتصال به BMS ساختمان استفاده می‌شود.

 انتخاب UPS مناسب

• UPS آفلاین: فقط برای کامپیوترهای خانگی تا 10 دقیقه  
• UPS لاین اینتراکتیو: برای مصارف اداری و دوربین مداربسته تا 30 دقیقه  
• UPS آنلاین دابل کانورژن: خروجی کاملاً سینوسی و بدون وقفه برای سرور، دستگاه‌های پزشکی و دیتاسنتر  
• توان UPS باید حداقل دو برابر مصرف واقعی باشد تا در لحظه استارت افت نداشته باشد.

 باتری مناسب ژنراتور و UPS

باتری استارت ژنراتور باید از نوع سیلد (بدون نیاز به آب) و حداقل 100 آمپر ساعت باشد. در UPS از باتری‌های دیپ سایکل 12 ولت 100 تا 200 آمپر ساعت استفاده می‌شود. اتصالات باتری باید با کابل 35 تا 50 میلی‌متر مسی و سرباتری تمام مسی باشد. هر 2 سال یک بار باید ولتاژ و چگالی اسید باتری چک شود.

 سرویس و نگهداری دوره‌ای ژنراتور

• هر 250 ساعت کارکرد: تعویض روغن موتور، فیلتر روغن و فیلتر هوا  
• هر 500 ساعت: تعویض فیلتر گازوئیل و چک تسمه‌ها  
• هر 1000 ساعت: تنظیم سوپاپ، چک انژکتور و تعویض شمع (در بنزینی)  
• هر هفته: تست دستی و چک سطح روغن و آب رادیاتور  
• هر ماه: چک اتصالات و تمیز کردن آلترناتور  

 عیب‌یابی سریع ژنراتور

 استارت نمی‌زند → باتری ضعیف، استارت خراب یا سوخت تمام  
 روشن می‌شود اما بار نمی‌گیرد → تابلو ATS در حالت دستی، کنتاکتور سوخته یا افت دور موتور  
 دود سفید → ورود آب به موتور یا روغن زیاد  
 دود سیاه → انژکتور کثیف یا فیلتر هوا گرفته  
 خاموش می‌شود زیر بار → گاورنر خراب یا اورلود  
 ولتاژ بالا یا پایین → AVR آلترناتور سوخته  

 عیب‌یابی سریع UPS

 بوق مداوم → باتری ضعیف یا بار بیش از حد  
 خروجی ندارد → فیوز داخلی سوخته یا اینورتر خراب  
 باتری شارژ نمی‌شود → شارژر سوخته یا باتری سولفاته  
 در حالت باتری زود خالی می‌شود → باتری‌های قدیمی یا اتصال کوتاه  

 نصب سیستم انتقال سوخت اضطراری

در ژنراتورهای بالای 50 کیلوولت‌آمپر که قرار است بیش از 24 ساعت کار کنند، مخزن روزانه 1000 لیتری و سیستم پمپ انتقال از مخزن اصلی الزامی است. لوله‌کشی باید با لوله گالوانیزه یا پلی اتیلن دوجداره و دارای شیر ضد بازگشت باشد.

 کاهش نویز و لرزش ژنراتور

استفاده از لرزه‌گیرهای لاستیکی زیر شاسی، کانوپی عایق صدا با پشم سنگ 50 میلی‌متری و اگزوز بیمارستان گرید باعث می‌شود صدای ژنراتور در فاصله 1 متری به زیر 65 دسی‌بل برسد که برای نصب در محله‌های مسکونی قابل قبول است.

 جمع‌بندی

نصب و تعمیر ژنراتور و UPS یکی از حساس‌ترین کارهای برق صنعتی است. یک نصاب حرفه‌ای نه تنها دستگاه را راه‌اندازی می‌کند، بلکه سیستم را طوری طراحی و تنظیم می‌کند که در لحظه قطعی برق حتی یک ثانیه وقفه ایجاد نشود و سال‌ها با کمترین هزینه سوخت و سرویس کار کند. در دنیایی که قطعی برق می‌تواند میلیاردها تومان خسارت ایجاد کند، داشتن ژنراتور و UPS درست و سرویس‌شده حرفه‌ای ارزان‌ترین بیمه برای کسب‌وکار و آرامش شماست. سپردن این کار حیاتی به افراد متخصص، تضمین‌کننده تداوم برق و حفاظت کامل از تجهیزات گران‌قیمت در هر شرایطی است.